Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 5 november 2010

Maatschappelijke gaten in begroting college

Tijdens de raadsvergadering donderdag 28 september, een 'marathon'-sessie van 16:00 uur tot ruim na middernacht, werden flinke gaten geschoten in de programmabegroting van het college. De gaten waren niet zozeer financieel van aard, maar lagen op diverse andere – minstens net zo belangrijke – vlakken.
Zo komt de cultuursector er al jaren bekaaid af. Dit college kiest voor een duur cultuurhuis, de verpakking, maar niet voor een gezonde financiële basis voor de culturele instellingen zelf.
Op andere gebieden, zoals beter Openbaar Vervoer of verkeersveiligheid rond scholen, blijft het bij benoemen van doelen zonder dat daar maatregelen tegenover staan.
Toch is het college niet helemaal doof voor de suggesties van de D66-fractie. Zo heeft de wethouder toegezegd het idee om de afvalstoffenheffing eerlijker te verdelen verder te gaan onderzoeken.
De gehele tekst van de D66-inbreng vind je hieronder. 

 

Inbreng
D66-fractie tijdens het begrotingsdebat van 28 oktober 2010

Bijdragen aan de toekomst

 

Bijdragen aan een goede toekomst
willen we allemaal. Voor oud en jong, voor mens en dier, voor een goede
leefomgeving en een beter milieu. In de programmabegroting schetst het college
hoe de weg naar de toekomst het komende jaar wordt ingezet.

I.                  
Programma’s democratisch functioneren (1), dienstverlening
(9) en de financiële paragrafen.

Het betrekken van mensen bij
gemeentelijk beleid en hen het gevoel te geven dat ze ook echt serieus worden
genomen blijft een wens van de gemeente.

Inwoners van de gemeente voelen
zich alleen serieus genomen als er ook echt naar ze geluisterd wordt en dat wat
ze te zeggen hebben invloed heeft op de te maken afweging. Gelijk krijgen hoeft
niet altijd, maar ècht gehoord worden wel.

Te vaak komt het voor dat mensen
niet op de hoogte zijn van wat er gebeurd, wordt besloten en de verdere verloop
van het traject. Of wordt er formeel gesteld dat “de gemeente niet
verantwoordelijk is”. Of worden er beloftes gedaan die niet (tijdig) worden
nagekomen. Dat is de nummer een oorzaak van het niet serieus genomen voelen van
mensen.

Voorbeelden zijn er te over: de
gevolgen van de containerterminal, bestemmingsplan nieuwe sloot,
parkeerpoblemen in een woonwijk.

Dit gemeentebestuur wil betrokken
inwoners die meedenken, meedoen en zich betrokken voelen bij de ontwikkelingen
in de gemeente. Dat proces begint hier, in het gemeentehuis! Een minder formele
opstelling in de communicatie, het luisteren naar alternatieve plannen, het
sturen van een extra brief, het plegen van een telefoontje naar een
bezwaarmaker. Het is zo eenvoudig, maar het gebeurd niet.

En als inwoners van de gemeente
dan toch te maken krijgen met de gemeente moet de dienstverlening goed zijn.
Het college heeft de ambitie een excellente dienstverlening neer te zetten. De
streefdoelen sluiten daar ook op aan. D66 hoopt dat we volgend jaar dan ook
kunnen constateren dat deze gehaald zijn. Want hoewel  ieder jaar de doelen mooi zijn, blijft de
realisatie daar steeds bij achter. Het op tijd beantwoorden van brieven, mail
en vragen moet nog altijd veel beter.

 

In de voorjaarsnota zijn een
aantal investeringen voor het komende jaar genoemd. Na navraag blijkt dat de
keuze daarvoor is gebaseerd op het uitgangspunt van de economische levensduur.
Het komt echter nogal vreemd over om in een tijd dat we staan voor een ongekend
grote bezuinigingsoperatie te gaan investeren in een nieuwe keuken en nieuw
kantoormeubilair. Dat valt niet uit te leggen en is ook niet noodzakelijk. Door
uit te gaan van de technische levensduur en de investeringen een of meerdere
jaren op te schuiven wordt niet alleen geld uitgespaard, maar laten we ook zien
dat we als gemeente intern offers brengen en bewust omgaan met
niet-noodzakelijke uitgaven. In een ‘normaal’ huishouden zouden we in
economisch moeilijke tijden ook de aanschaf van het nieuwe bankstel of keuken hebben
uitgesteld. Laten we dat dan ook doen in het gemeentelijk huishouden.

 

In deze tijden waarin veel mensen
merken dat het minder gaat met de economie, waarin de werkloosheid relatief
hoog is, moeten we voorkomen dat we als gemeente onze inwoners onnodig nog meer
op kosten jagen. En dan geldt dat we niet alleen eenzijdig de OZB proberen
gelijk te houden, maar ook alle andere belastingen en heffingen.

De notitie van het college wijkt
af van dat uitgangspunt, door juist nu te gaan onderzoeken of het mogelijk is
om de veegkosten toe te gaan rekenen bij zowel de rioolheffing als bij de
afvalstoffenheffing. Dat leidt straks ook tot meer kosten voor de inwoners.

Volgens de notitie van de
wethouder was de afvalstoffenheffing jarenlang 100% kostendekkend. In werkelijkheid
was er sprake van een jarenlang overschot. Steeds weer werd er teveel opgehaald
bij inwoners. De D66-fractie is dan ook erg benieuwd naar de cijfers over een
paar maanden over 2010.

D66 zou het voorstel willen doen
om vanaf 2012 een onderscheid te gaan maken naar 1, 2 en
meerpersoonshuishoudens. Bij narekening blijkt dat de 1, maar ook de
2-persoonshuishoudens naar verhouding veel te veel betalen aan
afvalstoffenheffing. Een systeem waarbij het onderscheid tussen 1, 2 en meer
personen wordt gemaakt is daardoor rechtvaardiger en legt nadrukkelijker de
rekening neer bij de gebruiker. In het land zijn dan ook genoeg gemeenten te
vinden waar dit onderscheid zo wordt gemaakt. Wij willen de wethouder dan ook
verzoeken deze optie te onderzoeken en volgend jaar terug te komen naar de
raad, met een uitwerking dat vanaf 2012 ingevoerd zou kunnen worden voor zowel
de afvalstoffenheffing als de rioolheffing.

 

 

II.               
Programma zorg en welzijn (3), programma jeugd,onderwijs,
cultuur en sport (4) en programma economie werk en bijstand (7).

Cultuur draagt bij aan een
leefbare gemeente. Daarnaast biedt het de mogelijkheid tot ontwikkeling. Een
bibliotheek is voor het onderwijs onmisbaar, net als voor veel ouderen en
mensen met een minimuminkomen. De bibliotheek moet dan ook worden gezien als
een basisvoorziening. Het herstelplan dat er nu ligt biedt geen herstel, maar
schuift de problemen slechts op. In de toekomst zullen ze net zo hard en
dringend weer terug komen. Dit college investeert liever in de stenen dan in de
cultuur zelf. Liever een duur gebouw dan een goede bibliotheek.

Datzelfde geldt voor de andere
cultuurinstellingen in Alphen. Er is geen cultuurinstelling in Alphen meer te
vinden dat financieel gezond is. Allemaal kampen ze met financiële problemen.
Op het moment dat er een dreigt om te vallen komt dit college met halfslachtige
maatregelen, die noch een oplossing zijn, noch getuigen van een lange
termijnvisie. Landelijk wordt er slechts 1% van het BBP aan cultuur uitgegeven,
en ook het college hier, dat zegt cultuur belangrijk te vinden, is niet van
plan zich hier positief in te onderscheiden.

 

Na jaren kunnen we als D66
constateren dat er een toenemende aandacht is ontstaan voor schooluitval op de
middelbare school en dat ten minste het probleem goed in kaart is gebracht.

Minder aandacht is er nog voor de
uitval op de basisschool. De drempel voor speciaal onderwijs wordt steeds hoger
en kinderen die daardoor aangewezen zijn op het ‘normale’ onderwijs maar dat
niet aankunnen dreigen in toenemende mate buiten de boot te vallen. D66 wil de
wethouder met klem verzoeken aandacht te hebben voor deze groep kinderen en in
samenwerking met scholen en zorginstellingen te zorgen voor een goede
aansluiting en maatregelen indien nodig.

Daarnaast blijft er ook aandacht
nodig voor kinderen die juist ‘te makkelijk’ mee kunnen komen, ook zij hebben
aandacht nodig en een op hen toegesneden aanpak.

 

Bewegen en dus sport draagt in
hoge mate bij aan de volksgezondheid. D66 constateert dat vooral ook
sportverenigingen onder steeds groter wordende financiele druk staan. Dit komt
door de recessie maar vooral ook door de steeds zwaarder wegende regelgeving,
zoals bijvoorbeeld het rookverbod en de stringentere ordehandhaving. Het
masterplan sport zal ongetwijfeld nieuwe impulsen geven, maar de daarbij
bijbehorende tarieven vormen een extra zware belasting voor de verenigingen.
Van de vrijwilligers wordt steeds meer gevraagd terwijl diezelfde vrijwilligers
zelf steeds meer geld moeten meebrengen. Verenigingen constateren inmiddels
omzetdalingen van bijna 30% en ervaren kostenverhogingen van vele procenten.
Wij maken ons zorgen over dalende ledenaantallen met als direct gevolg een
aantasting van de volksgezondheid bij jong en oud. Verenigingen zijn geen luxe
maar noodzaak. Zij hebben niets aan prachtige volzinnen en beloftes maar wel
aan feitelijke steun.

 

Mensen mee laten doen is een
belangrijke taak van de gemeente. Het reintegreren van mensen in de samenleving
geeft mensen de kans om een nieuw bestaan op te bouwen en weer mee te doen. D66
vindt dat we de re-integratieactiviteiten moeten gaan beoordelen op de effecten
en niet meer alleen op de verrichte inspanningen. Dat geeft een vertekend beeld
en maakt sturing onmogelijk.

Nog steeds hebben we een
aanzienlijke groep mensen die van niet meer dan een minimuminkomen moet
rondkomen. Deze groep is uitermate kwetsbaar. Het is dan ook niet meer dan
terecht dat deze mensen worden ontzien bij de komende bezuinigingsoperatie. Een
blijvende ergernis voor D66 is dat slechts 58% van de groep met een inkomen tot
110% van het minimum worden bereikt met de minimaregelingen. Dat moet en kan
beter. Deze mensen zijn bekend, als de gemeente ze niet kent, dan kennen andere
organisaties ze wel. Maak daar gebruik van en wijs mensen op de regelingen waar
ze recht op hebben!

III.            
Programma’s duurzaamheid (2), mobiliteit (5), veiligheid
(6) en wonen en woonomgeving (8).

 

Het
programma duurzaamheid is bij uitstek het programma dat de zorg voor de
toekomst, voor een beter milieu zou moeten weerspiegelen.

Het college heeft zichzelf een matige
doelstelling gesteld door te stellen dat in 2014 10% van het energieverbruik
duurzaam wordt opgewekt. Alleen de geplande windmolens al realiseren een groot
deel van deze doelstelling. Dat betekent dat de gemeente zelf nauwelijks iets hoeft
en wil doen. En dat terwijl er zoveel mogelijkheden zijn. Investeringen zijn
hier op zijn plaats. Het investeren in energiebesparende maatregelen in het
openbaar gebied, in vastgoed kost in eerste instantie geld, maar gaat al heel
snel geld opleveren.

Ook het scheiden van afval is een
manier om te zorgen voor een beter milieu. Het percentage afval dat wordt
gescheiden aan de bron blijft echter al jaren steken en de ambities doen
hetzelfde. En na een snelle start met het scheiden van plastic blijft ook hier
het college steken. In plaats van het voortvarend uitbreiden van het aantal
inzamelpunten in het komende jaar, wordt het aantal locaties uitgebreid tot
slechts 40 volgend jaar. D66 zou graag zien dat naast iedere papiercontainer er
straks ook een plasticcontainer staat. En dat allemaal niet pas in 2020, maar
volgend jaar. Dat is bijdragen aan de toekomst.

(On)veiligheid is vooral een gevoel.
Maar gevoelens zijn ook feiten! Het onveilig voelen heeft een enorme impact op
het leven van mensen en is daarom onaanvaardbaar. Alleen het op de agenda
plaatsen van problemen is niet genoeg. Het gaat om zichtbare, concrete
maatregelen die mensen het vertrouwen geven dat er gewerkt wordt aan een
veilige omgeving. En dat is niet het plaatsen van camera’s, deze leveren geen
extra veiligheid op maar maken tegelijkertijd wel een enorme inbreuk in het
leven van mensen. Het langs elkaar heen werken van organisaties moet worden
aangepakt en er moet betere afstemming worden bereikt voor een beter resultaat.

Te
lezen valt dat er gewerkt gaat worden aan een betere verkeersveiligheid rondom
scholen. Dat is een initiatief dat valt toe te juichen. Maar het helaas blijft
het bij deze opmerking. D66 wil de wethouder dan ook verzoeken te komen met een
rapportage waarbij de knelpunten in de verkeersveiligheid in de directe
omgeving van de scholen worden geïnventariseerd, op basis van de ervaringen die
de scholen hebben. Daarbij zien we graag een vertaalslag waarin de wethouder
per knelpunt aangeeft welke oplossingsrichting daarbij is bedacht.

Het stimuleren van Openbaar Vervoer
is in theorie een goede manier om milieu te ontzien en bovendien de drukte op
de wegen te verminderen. De ambities van het college zijn op dit punt voor de
verandering eens niet gering. Aansluiting op het nachtnet, een verbinding met
Amsterdam en de uitbreiding van busvervoer in wijken en kleine kernen. Al deze
punten staan jaar in jaar uit in de programmabegroting. Maar resultaten worden
er niet geboekt. D66 zou dan ook graag zien dat het college eens concrete
stappen en een concrete tijdsplanning aan deze speerpunten zou verbinden.
Speerpunten zijn er om te realiseren en niet om tot in het oneindige op het
wensenlijstje te laten staan.

En
dan een andere grote wens van de gemeente; de Maximabrug. De discussie is dit
jaar eindelijk van start gegaan en voor het komende jaar staat de
besluitvorming op de planning. D66 blijft wel van mening dat de brug alleen kan
worden gerealiseerd als er ook tegelijkertijd duidelijkheid bestaat over de
aanleg van de grote bypass. Geen halve maatregelen, geen kleine bypass door de
stad heen, maar een lange-termijn oplossing voor een al heel lang spelend
probleem. Ook dat is bijdragen aan de toekomst. Maar daarbij moet ook
tegelijkertijd de discussie worden gevoerd over de toekomst van de Gnephoek.
Alleen een integrale afweging over het hele gebied, burg, weg en polder doet
recht aan deze discussie en leidt tot een goede beslissing.

De realisatie van nieuwbouw blijft
achter bij de planning, dit heeft gevolgen voor inwoners, met name die mensen
die aangewezen zijn op het goedkope segment van de woningmarkt. De wachtlijsten
voor een betaalbare huurwoning stijgen ieder jaar verder en bereiken inmiddels
ongekende hoogte. Het college zou er volgens D66 goed aan doen in te zetten op
het vlot trekken van de verschillende projecten. Daarnaast zou D66 graag meer
aandacht zien voor de realisatie van extra starterswoningen. Het experiment aan
de Lage Zijde met het tijdelijk verhuren aan jongeren was een goede eerste
stap, pak nu ook door! Het vasthouden van jongeren en door te voorkomen dat ze
vertrekken naar andere steden door het gebrek aan woonruimte in Alphen is in
het belang van de gemeente. En juist dat zou een speerpunt moeten zijn van dit
college.

Alphen a/d
Rijn, 28 oktober 2010